Gedragsstoornis

Wat is een gedragsstoornis?

Ieder mens wordt wel eens flink boos, en ook een keer agressief reageren wil nog niet zeggen dat iemand probleemgedrag vertoont. We spreken van een gedragsstoornis als iemand een langdurig patroon laat zien van negatief, opstandig of driftig gedrag  of gedrag dat tegen de normen ingaat, zoals vechten, stelen of liegen.

Een gedragsstoornis is iets anders dan een gedragsprobleem. Gedragsproblemen zijn niet aangeboren, maar worden veroorzaakt door omstandigheden, zoals bijvoorbeeld een ingrijpende gebeurtenis. Een gedragsstoornis is aangeboren en niet te genezen; iemand vertoont gedrag dat voortkomt uit een aandoening, zoals autisme, ADHD, een verstandelijke beperking of een persoonlijkheidsstoornis. Een gedragsstoornis kan voorkomen bij kinderen, jongeren en volwassenen.


Gevolgen in het dagelijks functioneren

Iemand met een gedragsstoornis ondervindt daarvan vaak grote gevolgen in het dagelijks leven. Hoewel het gedrag dat iemand laat zien, goed te verklaren valt vanuit de stoornis, begrijpen andere mensen vaak niet goed waar het gedrag vandaan komt. Daarbij kan het gedrag voor anderen soms zo storend, negatief of zelfs bedreigend zijn, dat er ingegrepen moet worden. Daardoor kunnen er makkelijk conflicten ontstaan en verlopen sociale contacten niet altijd vanzelfsprekend. Het zelfvertrouwen vermindert en ook de stress kan hoog oplopen. Hierdoor lukken dagelijkse taken weer minder goed, waardoor iemand in een negatieve spiraal kan raken. Iemand met een gedragsstoornis kan verharden en ‘vluchten’ in een verslaving of destructief gedrag. Als gevolg daarvan is de kans groter om in aanraking te komen met politie, justitie of bureau HALT.


Vaktherapie bij een gedragsstoornis

Als u een gedragsstoornis heeft als gevolg van een aandoening, dan kunt u deze stoornis niet genezen. Dat wil niet zeggen dat er niets aan te doen is.

In vaktherapie staat niet het praten centraal, maar het ervaren en het doen. De vaktherapeut helpt u door middel van concrete opdrachten om van destructief naar constructief handelen over te gaan. Hierin kunt u succeservaringen opdoen of wordt u juist geconfronteerd met uw eigen gedrag. De praktische kant van vaktherapie is hierbij helpend. Wanneer u gaat timmeren, op de piano spelen of een spel gaat spelen dan zijn er altijd regels en een focus nodig. Als u in het wilde weg op de spijker slaat, raakt u uw duim. Noten worden muziek als ze op het juiste tempo worden gespeeld. En in spel kunt u ervaren hoe het is om zelf de scheidsrechter te zijn en het team te leiden of geleid te worden door een ander. Door te ontdekken dat u iets kan afronden, iets constructiefs kunt maken en kunt samenwerken, zal uw zelfbeeld ook veranderen. Met deze positieve ervaring durft u wellicht moeilijkere uitdagingen aan te gaan. Op deze manier kan de vicieuze cirkel worden doorbroken.

Daarnaast is in de vaktherapie veel aandacht voor het aanvaarden van uw aandoening. Omdat die niet te genezen is, zult u moeten accepteren dat dit bij u hoort en er mee moeten leren omgaan. U kunt ervaren dat u alternatieven kunt vinden en toepassen in plaats van het destructieve of negatieve gedrag. De vaktherapeut besteedt er veel aandacht aan dat u deze vaardigheden niet alleen in het therapielokaal, maar ook in uw dagelijks leven in de praktijk kunt brengen.

Bij (jonge) kinderen en bij een verstandelijke beperking zal de vaktherapeut op een meer symbolisch niveau te werk gaan. Daarbij kunt u denken aan tekenopdrachten, poppenspel of het spelen met zand, klei of verbeeldingsmateriaal.


Behandeltraject en werkwijze

Vaktherapie bij een gedragsstoornis zal in eerste instantie individueel worden aangeboden. In een latere fase is ook groepstherapie een mogelijkheid. Er zijn ambulante en (dag)klinische behandelvormen.

Omdat een gedragsstoornis in veel gradaties voor kan komen, kan ook de behandelduur sterk variëren.


Meer informatie

Kan vaktherapie iets voor u betekenen? Herkent u zichzelf of uw kind in bovenstaand verhaal? Zoek hier een vaktherapeut in uw buurt. Wilt u weten of  uw zorgverzekering vaktherapie vergoedt, kijk dan hier.

Bekijkt u ook eens het filmpje op YouTube over anders kijken naar lastig gedrag. 

 

Doen

In vaktherapie is gesprek niet het belangrijkste middel, maar de activiteit: het doen. Het maken van muziek, van een beeldend werkstuk, het doen van een sport of het uitspelen van een scène. Een enkele activiteit maakt soms meer duidelijk dan woorden kunnen uitdrukken.
Klik voor meer >

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Ervaren

Vaak is ervaring de beste manier om iets te leren. Zo leert u fietsen niet door erover te praten, maar door te doen: te voelen hoe u evenwicht houdt, trapt en stuurt. Uw lichaam, uw wil, uw gedachten en gevoelens zijn hierbij voortdurend in interactie en beïnvloeden elkaar. Bij vaktherapie staat de ervaring voorop.
Klik voor meer >

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

Effect

Vaktherapie is erop gericht uw problematiek op te heffen, te verminderen of te accepteren en om terugval te voorkomen. Het gaat hierbij om uw welbevinden. Door de nieuwe ervaringen bij de diverse handelingen krijgt u meer inzicht in uzelf, de ander en de wereld om u heen.
Klik voor meer >

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Vaktherapeutenbij u in de buurt

Vaktherapeuten staan voor kwaliteit

De zeven beroepsverenigingen werken samen in de Federatie Vaktherapeutische Beroepen (FVB). Meer over FVB >