Negatief zelfbeeld

Wat is een negatief zelfbeeld?

Iedereen voelt zich weleens onzeker over zijn of haar handelen, de manier waarop we overkomen of hoe we er uitzien. Wanneer deze onzekerheid over onszelf zo groot wordt dat het bepalend gaat worden in ons dagelijks handelen, spreken we van een negatief zelfbeeld en wordt de onzekerheid een probleem.

Uw zelfbeeld heeft zich gevormd vanaf uw geboorte en wordt niet alleen door uzelf, maar ook door anderen gevormd. Als u vaak hoort dat uw uiterlijk niet naar de norm is of dat u niets waard bent, zult u dat zelf gaan geloven. U ontwikkelt een negatief beeld over uzelf.
 

Gevolgen in het dagelijks functioneren

Een negatief zelfbeeld heeft invloed op uw sociale leven. Wanneer u zich steeds afvraagt of u wel aardig genoeg bent, behulpzaam genoeg bent of er mooi genoeg uitziet, gaat dat uw gedrag bepalen. U kunt moeite hebben zich te ontspannen in het contact of zich gaan terugtrekken, waardoor sociale relaties verstoord raken. Of u kunt juist proberen uw onzekerheid te maskeren door overdreven behulpzaam te zijn in de hoop dat de ander u dan aardig zal vinden en zal accepteren. Dit kan u veel energie kosten, terwijl het u niet oplevert waar u op hoopte. Dit kan uw negatieve beeld over uzelf dan weer versterken.

Wanneer u steeds bang bent dat u uw werk onvoldoende doet of uzelf meet aan de prestaties van anderen, dan kan dat leiden tot faalangst. Dit kan ervoor zorgen dat u gaat onderpresteren of taken voor u uit gaat schuiven uit angst dat u het ‘toch niet goed zult doen’.

Een negatief zelfbeeld kan ook leiden tot andere psychische problemen zoals eetstoornissen, angststoornissen of dwangstoornissen.
 

Vaktherapie bij een negatief zelfbeeld

Binnen vaktherapie gaat het niet om praten, maar om handelen en ervaren. De vaktherapeut helpt u door middel van (rollen)spel, muziek, beeldende opdrachten of dans en beweging inzicht te geven in uw denkpatronen en de manier waarop u naar uzelf kijkt. U ontdekt uw kwaliteiten en sterke kanten en leert deze in te zetten in de dagelijkse praktijk. Ook leert u negatieve denkpatronen te doorbreken, waardoor u op een meer positieve manier naar uzelf en uw handelen kunt kijken.

In de therapie kunt u uw emoties en negatieve ervaringen vormgeven en verwerken. Zo kunt u beeldend werk vanaf een afstand bekijken, eraan kneden en schaven tot u tevreden bent. In muziek kunt u ervaren hoe het is als anderen naar u luisteren of kunt u oefenen met samen muziek maken, waarbij ieder zijn eigen aandeel mag hebben. In rollenspel kunt u letterlijk de regie in eigen handen nemen. In dans en beweging kunt u voelen hoe u ruimte kunt innemen en hoe anderen daar op reageren. U leert om te gaan met kritiek en u ontdekt uw eigen grenzen en leert deze te bewaken. Als uw zelfvertrouwen groeit, zal ook uw zelfbeeld verbeteren. De vaktherapeut kijkt met u mee hoe u het geleerde kunt toepassen in het dagelijks leven.

Bij (jonge) kinderen zal een vaktherapeut op een meer symbolisch niveau te werk gaan. Daarbij kunt u denken aan tekenopdrachten, poppenspel of het spelen met zand, klei of verbeeldingsmateriaal.
 

Behandeltraject en werkwijze

Een negatief zelfbeeld kan zowel individueel als in groepsverband worden behandeld. Dit is afhankelijk van de ernst van de klachten en de behoefte van de cliënt. In een groep kunt u ervaringen uitwisselen en leren van elkaar. Feedback uit de groep kan een prettig klankbord zijn in het groeiproces. Soms zijn de klachten te groot en vinden mensen het prettiger individueel te starten. Daarna is het mogelijk om alsnog in groepsverband deel te nemen.
 

Meer informatie

Herkent u zichzelf of uw kind in het bovenstaande en wilt u dat er nu iets aan gedaan wordt? Zoek dan hier een vaktherapeut in uw buurt. Wilt u weten of uw zorgverzekering vaktherapie vergoedt, kijk dan hier.

Doen

In vaktherapie is gesprek niet het belangrijkste middel, maar de activiteit: het doen. Het maken van muziek, van een beeldend werkstuk, het doen van een sport of het uitspelen van een scène. Een enkele activiteit maakt soms meer duidelijk dan woorden kunnen uitdrukken.
Klik voor meer >

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Ervaren

Vaak is ervaring de beste manier om iets te leren. Zo leert u fietsen niet door erover te praten, maar door te doen: te voelen hoe u evenwicht houdt, trapt en stuurt. Uw lichaam, uw wil, uw gedachten en gevoelens zijn hierbij voortdurend in interactie en beïnvloeden elkaar. Bij vaktherapie staat de ervaring voorop.
Klik voor meer >

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

Effect

Vaktherapie is erop gericht uw problematiek op te heffen, te verminderen of te accepteren en om terugval te voorkomen. Het gaat hierbij om uw welbevinden. Door de nieuwe ervaringen bij de diverse handelingen krijgt u meer inzicht in uzelf, de ander en de wereld om u heen.
Klik voor meer >

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Vaktherapeutenbij u in de buurt

Vaktherapeuten staan voor kwaliteit

De zeven beroepsverenigingen werken samen in de Federatie Vaktherapeutische Beroepen (FVB). Meer over FVB >