Woede en agressie

Wat is woede en agressie?

Boosheid is een van de basisemoties van de mens. Wie handelt uit boosheid of woede, geeft zijn grenzen aan en laat zien dat een ander te ver is gegaan. Meestal worden de verhoudingen daarna hersteld en zakt de boosheid weg.

Niet iedereen vindt het makkelijk om zijn woede op een goede manier te uiten. Soms worden mensen overspoeld door hun woede, misschien uit onzekerheid of uit frustratie, of omdat de boosheid te lang wordt ‘opgepot’. Het kan ook voorkomen dat mensen in hun opvoeding niet hebben geleerd hoe ze op een goede en functionele manier hun woede kunnen uiten. Als iemand zichzelf op die momenten niet in de hand kan houden, kan dit leiden tot agressief of bedreigend gedrag tegen anderen, het vernielen van spullen en in sommige gevallen ook tot zelfbeschadiging.

Bij jonge kinderen komen woede-aanvallen regelmatig voor. Hun emotieregulatie is tot een bepaalde leeftijd nog niet voldoende ontwikkeld. In sommige gevallen hebben ze begeleiding nodig om hun woede te leren beheersen. Het kan ook voorkomen dat kinderen en volwassenen woede-aanvallen ontwikkelen na een ingrijpende gebeurtenis. Vaak is het een combinatie van aanleg en omgevingsfactoren.


Gevolgen in het dagelijks functioneren

Als u regelmatig woede-aanvallen heeft, kan dit grote gevolgen hebben voor het dagelijks functioneren. De woede leidt meestal tot verslechterde sociale verhoudingen en vaak ook tot angst van anderen voor uw woede.

Misschien wordt u zelf ook bang voor uw eigen woede-aanvallen en voelt u zich er schuldig of beschaamd over. Het is goed mogelijk dat u situaties waarin u de kans loopt om boos te worden,  krampachtig gaat vermijden, waardoor de spanning alleen maar oploopt. Dit kan ook gevolgen hebben voor uw sociale contacten.

Wie boos reageert, krijgt meestal negatieve emoties van de ander terug. Dit kan tot gevolg hebben dat anderen bij voorbaat al verwachten dat u boos wordt en dat het patroon zo in stand wordt gehouden.

Afhankelijk van de ernst van uw woede, kan het er ook toe leiden dat u in aanraking komt met politie of justitie of bureau HALT.


Vaktherapie bij woede en agressie

In vaktherapie staat niet het praten centraal, maar het ervaren en handelen. De vaktherapeut zal bij aanvang van de therapie samen met u een preventieplan maken met heldere afspraken over hoe te handelen als uw woede te hoog oploopt. De veiligheid van uzelf, de therapeut en eventuele groepsgenoten wordt zo gewaarborgd.

Met gerichte oefeningen en opdrachten kunt u (opnieuw) leren hoe u op een goede en veilige manier boos wordt. U kunt de signalen leren kennen van uw woede: waar voelt u dit in uw lichaam? Welke gedachten komen er bij u op en welk gedrag hoort daarbij? Als u zich bewust bent van de vaste patronen waarlangs een woede-aanval zich ontwikkelt, dan kunt u deze stappen apart bekijken. In oefeningen kunt u (soms letterlijk) stilstaan bij elke stap en ontdekken dat u een keus hebt in uw gedachten en uw handelen. In rollenspellen kunt u bijvoorbeeld ondervinden welke gevolgen het heeft voor het verloop van een gebeurtenis als u andere gedragskeuzes maakt. Door middel van ontspannings- en ademhalingsoefeningen leert u uw emoties te reguleren. Ook alternatief gedrag komt aan de orde: op welke manieren kunt u uw woede wel veilig uiten?

Naast het ontwikkelen van alternatief gedrag kan de vaktherapeut ook met u onderzoeken wat de oorzaak is van uw woede en agressie, zoals misschien een negatief zelfbeeld of een ingrijpende gebeurtenis waar u nog last van heeft.

Bij (jonge) kinderen zal een vaktherapeut op een meer symbolisch niveau te werk gaan. Daarbij kunt u denken aan tekenopdrachten, poppenspel of het spelen met zand, klei of verbeeldingsmateriaal.


Behandeltraject en werkwijze

Een behandeling bij woede en agressie kan individueel of in een groep worden aangeboden. Er zijn ambulante en (dag)klinische behandelingen, maar ook behandelingen in de forensische psychiatrie of penitentiaire inrichtingen.

Afhankelijk van de ernst van de problemen kan een behandeling variëren van enkele maanden tot enkele jaren.


Meer informatie

Herkent u zichzelf of uw kind in bovenstaand verhaal? Kan vaktherapie iets voor u betekenen? Zoek hier een vaktherapeut in uw buurt. Wilt u weten of uw zorgverzekering vaktherapie vergoedt, kijk dan hier.

Doen

In vaktherapie is gesprek niet het belangrijkste middel, maar de activiteit: het doen. Het maken van muziek, van een beeldend werkstuk, het doen van een sport of het uitspelen van een scène. Een enkele activiteit maakt soms meer duidelijk dan woorden kunnen uitdrukken.
Klik voor meer >

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Ervaren

Vaak is ervaring de beste manier om iets te leren. Zo leert u fietsen niet door erover te praten, maar door te doen: te voelen hoe u evenwicht houdt, trapt en stuurt. Uw lichaam, uw wil, uw gedachten en gevoelens zijn hierbij voortdurend in interactie en beïnvloeden elkaar. Bij vaktherapie staat de ervaring voorop.
Klik voor meer >

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

Effect

Vaktherapie is erop gericht uw problematiek op te heffen, te verminderen of te accepteren en om terugval te voorkomen. Het gaat hierbij om uw welbevinden. Door de nieuwe ervaringen bij de diverse handelingen krijgt u meer inzicht in uzelf, de ander en de wereld om u heen.
Klik voor meer >

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Zo werkt u al doende aan de oplossing of acceptatie van uw probleem. Dit betekent niet dat de vaktherapeut niet met u zal praten. Dit doet hij wel. Het gaat dan over wat u denkt, voelt of doet bij de verschillende activiteiten.

Door te doen, kunt u oefenen met verschillende vaardigheden. Zo kunt u leren om op een andere manier te reageren op situaties en emoties. U kunt nieuwe mogelijkheden ontdekken en vaste patronen doorbreken. Op deze manier kunt u nieuwe kanten van uzelf ontwikkelen. Al doende leert men!

Het gaat daarbij om het proces van het ervaren, en niet om een ‘mooi’ of ‘goed’ eindresultaat. U hoeft niet goed te kunnen tekenen, erg sportief of muzikaal te zijn. Gevoelens die moeilijk onder woorden te brengen zijn, kunnen door een muziekstuk of rollenspel verbeeld worden. Misschien bent u juist geneigd om heel veel te praten en te redeneren en bent u hierdoor het contact met uw gevoel kwijt. Ook in dat geval kan de ervaring ervoor zorgen dat emoties weer toegankelijk worden.

U leert nieuwe mogelijkheden van reageren in het dagelijks leven. U kunt vaste patronen doorbreken. De vaktherapeut draagt er zorg voor dat u de vaardigheden die u in het therapielokaal leert, ook kunt toepassen in uw dagelijks leven.

Vaktherapeutenbij u in de buurt

Vaktherapeuten staan voor kwaliteit

De zeven beroepsverenigingen werken samen in de Federatie Vaktherapeutische Beroepen (FVB). Meer over FVB >